2026 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстанда 15 наурызда өткен референдумда қабылданған жаңа Конституция күшіне енеді. 1995 жылғы құжат өз күшін жояды.
Жаңа Конституция
Преамбулада унитарлылық, шекараның қол сұғылмауы, аумақтық тұтастық және заң үстемдігі қағидаттары бекітілген. Бөлек егемендік пен тәуелсіздік өзгермейтін құндылықтар ретінде аталған, ал биліктің жалғыз қайнар көзі – Қазақстан халқы деп көрсетілген.
Парламент бір палаталы болады – 145 депутаттан тұратын Құрылтай. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша жекелеген өкілеттіктерді орындайтын вице-президент лауазымы пайда болады. Халық Кеңесі – халық мүддесін білдіретін жоғары кеңесші орган құрылады.
Құрылыс кодексі
1 шілдеден бастап жаңа Құрылыс кодексі күшіне енеді. Ол барлық қала құрылысы жобаларына міндетті сараптама енгізеді және оларды түзетуді шектейді – екі жылда бір реттен артық емес. Әрбір нысанға бірегей сәйкестендіру нөмірі беріледі, ал бақылау мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған жүйесі арқылы жүргізіледі.
Кодекс сейсмикалық қауіпсіздік талаптарын күшейтеді: тәуекелдерді міндетті бағалау, қорғаудың заманауи технологиялары және сейсмикалық қауіпті аймақтарда жоғарылатылған нормалар.
Қала құрылысы ережелері
1 шілдеден бастап бас жоспарлар мен егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын әзірлеу ережелері өзгереді. Бас жоспарларды тек жергілікті бюджеттерден қаржыландырады. Инвестор тек егжей-тегжейлі жоспарлаудың жекелеген жобаларын төлей алады.
Жергілікті органдар өз сайттарындағы арнайы бөлім, БАҚ-тағы жарияланымдар және ашық жиналыстар арқылы қоғамдық талқылау өткізуге міндетті. Талқылау кемінде 50 адам қатысқан кезде өткізілген деп саналады. Құжаттарды дайындау кезінде дизайн-код, сәулет стилі, қабаттылық, түс шешімдері және сейсмикалық, селдік, көшкін құбылыстарының тәуекелдері ескеріледі.
Бірыңғай QR-код
19 шілдеден бастап бірыңғай банкаралық QR-код іске қосылады. Оның көмегімен әртүрлі банк клиенттері арасында телефон нөмірі бойынша ақша аударуға және сатып алуларды төлеуге болады.
Білім гранттары
13-20 шілде аралығында талапкерлер білім гранттары конкурсына құжат тапсыра алады. Өтініштер жоғары оқу орындарының қабылдау комиссиялары және eGov порталы арқылы қабылданады. Жеке куәлік, ҰБТ сертификаты, 3×4 фото, аттестат немесе диплом, сондай-ақ жеңілдік санаттары үшін құжаттар қажет. B167 мамандығына түсушілерге дәрігерлік-ұшқыш сараптамалық комиссияларда медициналық куәландыру қажет.
Ресейге кіру
2026 жылғы 1 шілдеден бастап жұмыс немесе оқу мақсатында Ресейге кіретін Қазақстан азаматтары «Госуслуги RuID» қосымшасында алдын ала тіркелуі және шекарадан өтуден кемінде 72 сағат бұрын электрондық өтініш беруі тиіс. Қарап шыққаннан кейін жүйе жеке цифрлық код береді.
Цифрлық шақыру
4 шілдеден бастап Қорғаныс министрлігінің цифрлық жүйесін пайдалана отырып, шақырудың жаңа ережелері күшіне енеді. Шақырылушылар туралы мәліметтер мемлекеттік ақпараттық жүйелермен интеграция арқылы алынады. Медициналық куәландырудан кейін есепке алу карталары мен шақыру комиссияларының шешімдері электрондық цифрлық қолтаңбамен электронды түрде ресімделеді.